فشار مدار گرمایش در پکیجهای دیواری قلب تپنده ایمنی و عملکرد هیدرولیکی دستگاه است. عقربه مانومتر در حالت بهینه باید همیشه بین ۱ تا ۱.۵ بار (Bar) تثبیت شده باشد. افت فشار و پایین آمدن این شاخص به زیر ۰.۵ بار، سنسور پرشر سوئیچ آب (Water Pressure Switch) را فعال کرده و با قطع مدار فرمان، دستگاه را در وضعیت قفل یا خطا (کد خطا مانند E1 در ایران رادیاتور یا چشمکزن قرمز) قرار میدهد. در ادامه با پروتکل گامبهگام بالا بردن فشار و عیبیابی منشأ نشتی آشنا میشویم.
۱. آموزش گامبهگام بالا بردن فشار با شیر پرکن (Filling Valve)
در تمامی برندها (ایران رادیاتور، بوتان، ایساتیس، تاچی و…) یک شیر کوچک در بخش زیرین دستگاه تعبیه شده که ارتباط بین آب لولهکشی شهری و مدار بسته رادیاتورها را برقرار میکند.
- مکانیابی شیر پرکن: زیر کابینت پکیج، یک فلکه کوچک به رنگ مشکی یا آبی (معمولاً سمت راست یا چپ شلنگهای ورودی) وجود دارد.
- باز کردن شیر پرکن: شیر را با دست در جهت خلاف عقربههای ساعت (پادساعتگرد) به آرامی باز کنید.
- نظارت بر مانومتر: به عقربه فشارسنج نگاه کنید؛ صدای جریان آب شنیده شده و عقربه شروع به بالا آمدن میکند.
- بستن دقیق شیر: بهمحض رسیدن عقربه روی عدد ۱.۵ بار، شیر را در جهت عقربههای ساعت (ساعتگرد) تا انتها محکم ببندید.
نکته ایمنی بحرانی: باز ماندن شیر پرکن باعث بالا رفتن فشار به بیش از ۳ بار و فعال شدن سوپاپ اطمینان (تخلیه اضطراری آب به زیر پکیج) خواهد شد. حتماً از بسته شدن کامل آن اطمینان حاصل کنید.
۲. روش رفع افت فشار پس از هواگیری رادیاتورها
یکی از شایعترین سناریوهای افت فشار، آزادسازی هوای محبوس در سیستم شوفاژ است:
- ابتدا تمام رادیاتورها را با آچار مخصوص هواگیری تخلیه کنید تا جریان آب بدون حباب خارج شود.
- هواگیری حجم سیال مدار را کم کرده و فشار مانومتر پکیج فوراً افت میکند (به صفر نزدیک میشود).
- مجدداً از طریق شیر پرکن، فشار سیستم را تا ۱.۵ بار شارژ کنید.
۳. علل فنی و تخصصی افت مکرر فشار مدار پکیج
اگر مجبورید هر چند روز یکبار شیر پرکن را باز کنید، پکیج شما یک ایراد ساختاری دارد:
الف) کمبود باد یا سوراخ شدن دیافراگم منبع انبساط (Expansion Tank)
منبع انبساط وظیفه دارد افزایش حجم آب بر اثر حرارت را جذب کند.
- پشت منبع، یک والف سوزنی (شبیه والف لاستیک خودرو) قرار دارد.
- پیستون والف را فشار دهید؛ اگر به جای هوا، آب خارج شد، دیافراگم لاستیکی پاره شده و منبع باید تعویض شود.
- اگر هوایی خارج نشد، منبع بدون باد است. در این حالت پکیج هنگام روشن شدن افزایش فشار شدید پیدا کرده (از سوپاپ ۳ بار آب میچکد) و پس از خاموشی، دچار افت شدید فشار میشود. باد منبع باید در حالت بیفشار با تلمبه روی ۰.۹ الی ۱.۱ بار تنظیم شود.
ب) نشتیهای میکروسکوپی در مدار لولهکشی
وجود نشتیهای بسیار ریز در اتصالات رادیاتور، شیرهای رفت و برگشت، یا لولهکشی توکار پنجلایه کف ساختمان، بهمرور زمان آب مدار را کم کرده و فشار را پایین میآورد. به دلیل حرارت، نشتیهای ریز تبخیر میشوند و ممکن است لکه آبی نبینید؛ چک کردن حولهخشککن و اتصالات شلنگهای زیرین پکیج توصیه میشود.
ج) آببندی نبودن خودِ شیر پرکن یا خرابی سوپاپ اطمینان
گاهی مغزی برنجی شیر پرکن دچار خط و خش شده یا شیر اطمینان ۳ بار به دلیل رسوبگرفتگی، قطرهقطره آب پس میدهد که افت تدریجی عقربه فشارسنج را رقم میزند.
راهنمای کدهای خطای ناشی از افت فشار در برندهای مختلف
- ایران رادیاتور (آنالوگ M و E): چشمک زدن همزمان چراغهای ۴۰ و ۷۰ (فعال شدن پرشر سوئیچ آب).
- ایران رادیاتور (دیجیتال مدل L و K): نمایش ارور E1.
- پکیج بوتان (مدلهای پرلا و ورونا): کد خطای E04 یا E4.
- پکیج بوش (Bosch): ظاهر شدن ارور A8 یا چشمک زدن نشانگر فشار.
- پکیج لورچ: ارور E40 یا E3 بر روی نمایشگر.